Etiket: kaygı

Öğrencilerin Kabusu: Sınav Korkusu

Farklı yaşlarda, farklı sınıflarda birçok öğrenci, belli bir ders özelinde ya da belli bir özelliği olan bazı sınavlarda bu duyguyu yaşamaktan şikâyetçi. Anne, babalar da çoğu zaman bu sorunla baş etme konusunda; “Korkma canım, korkacak ne var, ucunda ölüm yok ya…” tesellisi ve tavsiyesi noktasından ileri gidememekte.

Sınavlar öncesinde heyecanlanmak, kalbinin daha hızlı çarpması belli bir seviyeye kadar doğal karşılanabilir.  Sınav sorularının bilinmezliği ve bilgi seviyesinin ölçüleceği bir yarışta olma düşüncesi elbette heyecan verici bir durumdur. Bu konuda tamamen tepkisiz olmak, soğukkanlı durmak pek mümkün değildir. Yine de sınav başladığı anda sorulara odaklanarak, bildiğinin en iyisini yapmak, sonucu en olumlu etkileyecek senaryodur.

Peki, ne oluyor da bazı öğrenciler bu heyecan duygusunun ötesine geçip, sınav anı ya da düşüncesi karşısında aşırı kaygıya, hatta korkuya kapılıyor? Bu stres ve baskı altında, bildiklerini hatırlayamıyor, zamanı doğru yönetemiyor ve önceden yaptığı çalışmaları, sınav puanına yansıtamıyor?

Öncelikle kaygı ve korku duygusu, sınava yüklenen “anlam” ile doğrudan bağlantılı bir durumdur. Sınavın doğuracağı sonuçlar konusunda “aşırı endişeli” olan bir öğrencinin, düşüncelerini sınav sonrası “olumsuz senaryolara” odaklıyor olması, sınava odaklanamamasına yol açar.

Örneğin;

‘’ Yine düşük not alacağım.”,”Asla başararamayacağım.” “ Ailemin istediği o okulu kazanamayacağım.” vb…

Bu olumsuz senaryolar, geçmiş olumsuz tecrübelerden, duyumlardan ve gözlemlerden kaynaklanmış olabilir. Daha önce alınan düşük notlar, başarısız olunan sınavlar sonrası evde konuşulanlar, öğretmenlerin tutumları, davranışları öğrenci üzerinde baskı oluşturabilir.

Sınav kaygısını yaşamakta olan gencin öncelikle bu “senaryolar” hakkında, kendisini rahat hissettiği bir ortamda, duygularının ve düşüncelerinin farkına vararak bunlardan konuşabilmesi çok faydalı olacaktır. Bu düşünceler nerede ve nasıl başlıyor, ona tam olarak nasıl hissettiriyor, kaygı ve korkunun geldiğini nasıl anlıyor?

Sonraki aşama, bu olumsuz senaryoların, düşüncelerin, inançların yerine koyabileceği, daha “olumlu” düşünceleri ortaya çıkarmak için öğrenciyi bu konuda belirli bir süre düşündürmektir. Kendi “olumlu” senaryolarını yaratan, bu düşünceleri ön plana çıkaran öğrencinin korku ve kaygı seviyesi düşer.

Örneğin;

“Çalıştım, başaracağım.” “Çalışmamın karşılığını alacağım.” “ Alacağım puan ile iyi bir okula girebilirim.” Vb…

Öğrencilerin sınav anında düşüncelerini sınav sorularına odaklayabilmeleri de başarıyı doğrudan etkileyecektir. Düşüncelerin geçmişteki olumsuz tecrübeler ya da gelecekle ilgili endişeler üzerine değil sınav sorularına odaklanması önemlidir. Bu konuda öğrencinin bir süre dikkat, odaklanma ve nefes kontrol çalışmaları yapması öğrenciyi rahatlatır ve geliştirir. Duygu ve düşüncelerini seçebildiğini gören, kendisini yönetebildiğini, kaygısını kontrol altına alabildiğini fark eden öğrencinin özgüveni artar.

Başarı için, bilgi kadar duygusal kontrol ve odaklanmanın da önemli olduğu düşünüldüğünde, sınavlar konusunda kaygı sorunu yaşayan öğrencilerin kendilerini ve ailelerini daha fazla yıpratmadan bu konuda profesyonel koçluk desteği almaları faydalı olacaktır.

Yaşam Plus Life
Öğrenci Koçu
Hanife Serter